e-Dhammacakkaพระวินัย
พระวินัยปิฎก › ภิกขุปาฏิโมกข์

ปาจิตตีย์ ๙๒

อาบัติที่ต้องสารภาพผิดต่อภิกษุรูปอื่น แบ่งเป็น ๙ วรรค รวม ๙๒ สิกขาบท — เป็นอาบัติเบากว่านิสสัคคิย ไม่ต้องสละของ แค่แสดงอาบัติก็พ้นได้

มุสาวาทวรรค · ๑–๑๐

ว่าด้วยการพูด — พูดเท็จ ด่า เสียดสี ฯลฯ

PAC-01

1. มุสาวาท

Musāvāda — พูดเท็จ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุพูดเท็จ (เรื่องอะไรก็ตาม)

⚖️ระดับอาบัติ

ตั้งใจพูดเท็จ และผู้ฟังเข้าใจปาจิตตีย์
พูดเท็จแต่ผู้ฟังไม่เข้าใจ / เปลี่ยนใจเองทันทุกกฏ
พูดพลาดไม่ตั้งใจ / พูดเล่น (สสารท) / ไม่รู้ / หลับไม่ต้องอาบัติ
PAC-02

2. โอมสวาท

Omasavāda — พูดด่า / เสียดสี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุพูดด่า/เสียดสีด้วยเรื่องชาติกำเนิด ชื่อ ตระกูล อาชีพ รูปลักษณ์ กิเลส หรืออาบัติ

⚖️ระดับอาบัติ

ด่าเสียดสี (ชาติ-ชื่อ-ตระกูล-อาชีพ-อาบัติ ฯลฯ) ต่อภิกษุผู้อุปสมบทปาจิตตีย์
ด่ากระทบผู้ยังไม่อุปสมบททุกกฏ
มุ่งให้คำเตือน / มิได้เจตนากระทบไม่ต้องอาบัติ
PAC-03

3. เปสุญ

Pesuñña — ส่อเสียด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเอาความของภิกษุหนึ่งไปบอกอีกรูปหนึ่งเพื่อยุให้แตกแยก

⚖️ระดับอาบัติ

เอาความของภิกษุหนึ่งไปบอกอีกรูปเพื่อยุให้แตกกันปาจิตตีย์
พูดส่อเสียดต่ออนุปสัมบันทุกกฏ
บอกโดยหวังสมานสามัคคี / รายงานตามจริงไม่มุ่งยุแยกไม่ต้องอาบัติ
PAC-04

4. ปทโสธัมม

Padasodhamma — สอนธรรมบทให้คฤหัสถ์สวดพร้อม

📌สาระสำคัญ

สอนธรรมโดยให้คฤหัสถ์ท่องตามบาทต่อบาท (เหมือนครูสอนนักเรียน ไม่เคารพธรรม)

⚖️ระดับอาบัติ

สอนธรรมให้คฤหัสถ์สวดตามบทต่อบท (ปทโสธัมม)ปาจิตตีย์
สอนธรรมตามปกติ / สวดมนต์ร่วมกันในโอกาสสมควรไม่ต้องอาบัติ
PAC-05

5. สหเสยย (ชาย)

Sahaseyya — นอนห้องเดียวกับชายคฤหัสถ์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนอนในห้องเดียวกับชายมิใช่ภิกษุ เกิน ๒–๓ คืน

⚖️ระดับอาบัติ

นอนห้องเดียวกับชายอนุปสัมบัน เกิน ๓ คืนปาจิตตีย์
นอน ๑-๓ คืน / ห้องต่างห้อง / ไม่มีหลังคาคลุมร่วมไม่ต้องอาบัติ
PAC-06

6. ทุติยสหเสยย (หญิง)

Dutiyasahaseyya — นอนห้องเดียวกับหญิง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนอนในห้องเดียวกับหญิงแม้คืนเดียว

⚖️ระดับอาบัติ

นอนห้องเดียวกับหญิง แม้คืนเดียวปาจิตตีย์
มีชายรู้เดียงสาอยู่ร่วม / ห้องต่างกันไม่ต้องอาบัติ
PAC-07

7. ธัมมเทสนา

Dhammadesanā — แสดงธรรมกับหญิงลำพัง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุแสดงธรรมให้หญิงเกิน ๕–๖ คำ โดยไม่มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วย

⚖️ระดับอาบัติ

แสดงธรรมแก่หญิงเกิน ๕-๖ คำ โดยไม่มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วยปาจิตตีย์
มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วย / ไม่ถึง ๖ คำ / ผู้ฟังขอให้สอนเฉพาะเรื่องไม่ต้องอาบัติ
PAC-08

8. ภูตาโรจน

Bhūtārocana — บอกคุณวิเศษที่มีจริงแก่คฤหัสถ์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุบอกคุณวิเศษ (ฌาน สมาบัติ มรรค ผล) ที่ตนมีจริงแก่ผู้ที่ยังไม่ได้อุปสมบท

⚖️ระดับอาบัติ

บอกคุณวิเศษที่ตนมีจริง (ฌาน-มรรค-ผล) แก่อนุปสัมบันปาจิตตีย์
ไม่มีจริง แต่อวด — เข้าข่ายปาราชิก ๔ (อุตตริมนุสสธรรม)ปาราชิก (ข้อ ๔)
บอกเพื่อนภิกษุผู้อุปสมบทแล้วไม่ต้องอาบัติ
PAC-09

9. ทุฏฐุลลาโรจน

Duṭṭhullārocana — บอกอาบัติหนักของภิกษุให้คฤหัสถ์ฟัง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุบอกอาบัติหนัก (ปาราชิก สังฆาทิเสส) ของภิกษุอื่น ให้ผู้ยังไม่ได้อุปสมบทฟัง

⚖️ระดับอาบัติ

บอกอาบัติหนัก (ปาราชิก/สังฆาทิเสส) ของภิกษุอื่นแก่อนุปสัมบันปาจิตตีย์
สงฆ์สมมติให้บอกต่อสาธารณะ / บอกภิกษุผู้ใหญ่/อุปัชฌาย์ไม่ต้องอาบัติ
PAC-10

10. ปฐวีขณน

Pathavīkhaṇana — ขุดดินด้วยตนเอง หรือสั่งให้ขุด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุขุดดินเอง หรือสั่งให้ผู้อื่นขุดดิน (ดินเป็นชีวิตในความเชื่อของสมัยนั้น)

⚖️ระดับอาบัติ

ขุดดินเอง/สั่งให้ผู้อื่นขุดปาจิตตีย์
พูดเลียบเคียงว่า "นี่ต้องมีหลุม" ให้คนเข้าใจว่าต้องขุดทุกกฏ
ขุดปูน/ทราย/ดินเผา-หิน (ไม่ใช่ดินธรรมดา) / ให้คฤหัสถ์จัดการไม่ต้องอาบัติ

ภูตคามวรรค · ๑๑–๒๐

ว่าด้วยต้นไม้ ที่นอน เสนาสนะสงฆ์

PAC-11

11. ภูตคาม

Bhūtagāma — ทำลายต้นไม้/พืช

📌สาระสำคัญ

ภิกษุตัด ทำลาย หรือสั่งให้ตัดต้นไม้ ใบ ผล ดอก ของพืช

⚖️ระดับอาบัติ

ตัด/ทำลายต้นไม้-ผล-ดอก ของพืชที่ยังมีชีวิตปาจิตตีย์
ทำลายส่วนของพืชที่ตายแล้ว (กิ่งแห้งฯ)ทุกกฏ
ให้คฤหัสถ์ตัดเอง (เพื่อเอาไม้ทำกุฏิ)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-12

12. อัญญวาท

Aññavāda — พูดกลับไปกลับมาในการพิจารณา

📌สาระสำคัญ

ภิกษุถูกสงฆ์ถามเรื่องอาบัติ แล้วพูดเลี่ยง/กลับคำ/อ้างเรื่องอื่น

⚖️ระดับอาบัติ

ถูกสงฆ์ถามเรื่องอาบัติ แล้วพูดเลี่ยง/กลับคำ/อ้างเรื่องอื่นปาจิตตีย์
ตอบตรง / จำเหตุการณ์ไม่ได้จริงไม่ต้องอาบัติ
PAC-13

13. อุชฌาปน

Ujjhāpana — ติเตียนการตัดสินของสงฆ์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุติเตียน/เพ่งโทษการลงโทษที่สงฆ์ทำไปโดยชอบธรรม

⚖️ระดับอาบัติ

ติเตียน/เพ่งโทษการตัดสินของสงฆ์ที่ชอบธรรมปาจิตตีย์
ทักท้วงในที่ประชุมโดยสุจริตไม่ต้องอาบัติ
PAC-14

14. ปฐมเสนาสน

Paṭhamasenāsana — ปูที่นอนแล้วไม่เก็บ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุปูที่นอนของสงฆ์ในที่แจ้ง แล้วออกไปโดยไม่เก็บและไม่สั่งใครเก็บ

⚖️ระดับอาบัติ

ปูที่นอนของสงฆ์ในที่แจ้ง แล้วออกไปไม่เก็บ-ไม่สั่งใครเก็บปาจิตตีย์
มีเหตุฉุกเฉิน / สั่งภิกษุอื่นช่วยเก็บ / กลับมาเก็บทันไม่ต้องอาบัติ
PAC-15

15. ทุติยเสนาสน

Dutiyasenāsana — ปูที่นอนในกุฏิ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุปูที่นอนในกุฏิสงฆ์ แล้วออกไปโดยไม่เก็บ

⚖️ระดับอาบัติ

ปูที่นอนในกุฏิสงฆ์ แล้วออกไปไม่เก็บปาจิตตีย์
มีภิกษุอื่นใช้ต่อ / สั่งเก็บ / กลับมาเก็บทันไม่ต้องอาบัติ
PAC-16

16. อนูปขัชช

Anupakhajja — บังคับเข้านอนที่ของภิกษุอื่น

📌สาระสำคัญ

ภิกษุบังคับเข้าไปนอนในเสนาสนะของภิกษุอื่น เพื่อให้เขารำคาญจนออกไป

⚖️ระดับอาบัติ

บังคับเข้านอนในเสนาสนะของภิกษุอื่น เพื่อให้เขารำคาญออกไปปาจิตตีย์
เขายินยอม / เสนาสนะว่าง / อาพาธไม่ต้องอาบัติ
PAC-17

17. นิกกัฑฒน

Nikkaḍḍhana — ฉุดภิกษุออกจากเสนาสนะ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุฉุดภิกษุอื่นออกจากเสนาสนะของสงฆ์ เพราะโกรธ

⚖️ระดับอาบัติ

ฉุด/ไล่ภิกษุอื่นออกจากเสนาสนะของสงฆ์ด้วยโกรธปาจิตตีย์
ไล่ผู้ไม่มีศีล/อลัชชี ออกโดยชอบธรรมไม่ต้องอาบัติ
PAC-18

18. เวหาสกุฏี

Vehāsakuṭi — นั่งบนเตียงชั้นสอง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนั่งหรือนอนบนเตียงชั้นสอง (ที่ไม่มั่นคง) ในกุฏิหลายชั้น

⚖️ระดับอาบัติ

นั่ง/นอนบนเตียงชั้นสองในกุฏิที่สูง (ไม่มั่นคง)ปาจิตตีย์
เตียงมั่นคง / กุฏิชั้นเดียวไม่ต้องอาบัติ
PAC-19

19. มหัลลกวิหาร

Mahallakavihāra — พอกผนังเกินกำหนด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุสร้างวิหารใหญ่ พอกผนังด้วยปูน/ฉาบเกิน ๒–๓ ชั้นเพื่อป้องกันฝน

⚖️ระดับอาบัติ

พอกผนังกุฏิใหญ่ด้วยปูน/ฉาบ เกิน ๒-๓ ชั้นเพื่อกันฝนปาจิตตีย์
ฉาบเพียง ๒-๓ ชั้นตามกำหนดไม่ต้องอาบัติ
PAC-20

20. สัปปาณก

Sappāṇaka — เอาน้ำมีสัตว์รดดิน/หญ้า

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าน้ำมีสัตว์อยู่ แล้วใช้น้ำนั้นรดหญ้าหรือดิน (ทำให้สัตว์ตาย)

⚖️ระดับอาบัติ

รู้ว่าน้ำมีสัตว์ แล้วรดหญ้า/ดินเหนียว (สัตว์ตาย)ปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่ามีสัตว์ / กรองน้ำแล้วไม่ต้องอาบัติ

โอวาทวรรค · ๒๑–๓๐

ว่าด้วยการเกี่ยวข้องกับภิกษุณี

PAC-21

21. โอวาท

Ovāda — สอนภิกษุณีโดยไม่ได้รับสมมุติ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุไม่ได้รับมอบหมายจากสงฆ์ แล้วไปสอนภิกษุณี

⚖️ระดับอาบัติ

ไม่ได้รับสมมุติจากสงฆ์ แล้วไปสอนภิกษุณีปาจิตตีย์
ได้รับสมมุติ / สอนเพียงอรรถ-ธรรม-พระสูตร (ไม่ใช่ปาติโมกข์)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-22

22. อัตถังคต

Atthaṅgata — สอนภิกษุณีเวลาหลังพระอาทิตย์ตก

📌สาระสำคัญ

ภิกษุสอนภิกษุณีหลังอาทิตย์ตก

⚖️ระดับอาบัติ

แม้ได้รับสมมุติแล้ว ก็สอนภิกษุณีหลังพระอาทิตย์ตกปาจิตตีย์
สอนก่อนอาทิตย์ตกไม่ต้องอาบัติ
PAC-23

23. ภิกขุนุปัสสย

Bhikkhunupassaya — ไปสอนที่สำนักภิกษุณี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุไปยังที่อยู่ของภิกษุณีเพื่อสอน โดยไม่มีเหตุสมควร

⚖️ระดับอาบัติ

ไปยังสำนักภิกษุณีเพื่อสอน โดยไม่มีเหตุสมควรปาจิตตีย์
ภิกษุณีอาพาธจนมาไม่ได้ / มีเหตุสมควร / เดินทางผ่านไม่ต้องอาบัติ
PAC-24

24. อามิส

Āmisa — กล่าวติว่าพระสอนเพื่อลาภ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุกล่าวติเตียนพระที่สอนภิกษุณีว่า "สอนเพื่อหวังลาภ"

⚖️ระดับอาบัติ

กล่าวติเตียนพระที่สอนภิกษุณีว่า "หวังลาภ"ปาจิตตีย์
ติเตียนเพราะเห็นความผิดจริง ไม่ใช่จำเพาะเจาะจงสงฆ์สมมติไม่ต้องอาบัติ
PAC-25

25. จีวรทาน

Cīvaradāna — ให้จีวรแก่ภิกษุณีมิใช่ญาติ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุให้จีวรแก่ภิกษุณีมิใช่ญาติ (นอกจากการแลก)

⚖️ระดับอาบัติ

ให้จีวรแก่ภิกษุณีมิใช่ญาติปาจิตตีย์
แลกจีวรกัน / ให้ภิกษุณีเป็นญาติไม่ต้องอาบัติ
PAC-26

26. จีวรสิพพน

Cīvarasibbana — เย็บจีวรให้ภิกษุณีมิใช่ญาติ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเย็บหรือสั่งเย็บจีวรให้ภิกษุณีมิใช่ญาติ

⚖️ระดับอาบัติ

เย็บ/สั่งเย็บจีวรให้ภิกษุณีมิใช่ญาติปาจิตตีย์
เย็บให้ภิกษุณีเป็นญาติ / เย็บของอื่น (มิใช่จีวร)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-27

27. สังวิธาน

Saṃvidhāna — เดินทางไกลร่วมกับภิกษุณี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนัดเดินทางร่วมกับภิกษุณี (เกินระยะหมู่บ้าน) โดยไม่มีเหตุจำเป็น

⚖️ระดับอาบัติ

นัดเดินทางไกลกับภิกษุณี (เกินระยะหมู่บ้าน) โดยไม่จำเป็นปาจิตตีย์
เดินทางร่วมเพราะกลัวภัย / มีคณะใหญ่ไม่ต้องอาบัติ
PAC-28

28. นาวาภิรุหน

Nāvābhiruhana — ขึ้นเรือลำเดียวกับภิกษุณี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนัดขึ้นเรือลำเดียวกับภิกษุณี (เกินทางข้ามฟาก)

⚖️ระดับอาบัติ

นัดขึ้นเรือร่วมกับภิกษุณี เกินข้ามฟากปาจิตตีย์
ข้ามฟากเท่านั้น / ไม่ได้นัดไม่ต้องอาบัติ
PAC-29

29. ปริปาจิต

Paripācita — ฉันอาหารที่ภิกษุณีชักมาให้

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าอาหารนั้นเป็นของที่ภิกษุณีได้มาเพราะเธอชวนคฤหัสถ์ถวาย แล้วฉัน

⚖️ระดับอาบัติ

ฉันอาหารที่ภิกษุณีชวนคฤหัสถ์ถวายให้ตนปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่าภิกษุณีเป็นผู้ชวน / คฤหัสถ์ถวายด้วยศรัทธาเองไม่ต้องอาบัติ
PAC-30

30. รโหนิสัชช

Rahonisajja — นั่งในที่ลับกับภิกษุณี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนั่งสองต่อสองกับภิกษุณีในที่ลับ (คนเดียวต่อคนเดียว)

⚖️ระดับอาบัติ

นั่งสองต่อสองกับภิกษุณีในที่ลับปาจิตตีย์
มีบุคคลรู้เดียงสาอยู่ด้วย / นั่งในที่เปิดโล่งไม่ต้องอาบัติ

โภชนวรรค · ๓๑–๔๐

ว่าด้วยอาหารและการฉัน

PAC-31

31. อาวสถปิณฑ

Āvasathapiṇḍa — ฉันของที่เขาจัดให้ฉันเฉพาะ เกินกำหนด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุฉันอาหารที่คฤหัสถ์จัดไว้เฉพาะ (ที่พักคนเดินทาง) เกิน ๑ มื้อ

⚖️ระดับอาบัติ

ฉันอาหารที่ที่พักคนเดินทาง (อาวสถปิณฑ) เกิน ๑ มื้อปาจิตตีย์
อาพาธ / ฉันเพียง ๑ มื้อตามกำหนดไม่ต้องอาบัติ
PAC-32

32. คณโภชน

Gaṇabhojana — ฉันเป็นหมู่ (๔ รูปขึ้นไป)

📌สาระสำคัญ

ภิกษุ ๔ รูปขึ้นไปรวมตัวกันไปรับอาหารที่เขานิมนต์ไว้เฉพาะเป็นหมู่ (ยกเว้นมีเหตุ ๗ ประการ)

⚖️ระดับอาบัติ

ภิกษุ ≥ ๔ รูปไปรับอาหารที่เขานิมนต์เป็นหมู่ปาจิตตีย์
ในสมัย ๗ ข้อ (อาพาธ, จีวรกาล, ทำกาล, เดินทาง, ขึ้นเรือ, มหาสมัย, สมณภัตต์)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-33

33. ปรัมปรโภชน

Paramparabhojana — ฉันต่อเนื่องจากที่ถูกนิมนต์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรับนิมนต์ที่หนึ่งแล้ว ไปฉันที่อื่นก่อนถึงกำหนด

⚖️ระดับอาบัติ

รับนิมนต์ที่หนึ่งแล้ว ไปฉันที่อื่นก่อนกำหนด (ฉันซ้อน)ปาจิตตีย์
อาพาธ / ในคิมหันต์จีวรกาล / ทำจีวร / มีเหตุสมควรไม่ต้องอาบัติ
PAC-34

34. กาณมาตา

Kāṇamātā — รับบิณฑบาตเกิน ๓ บาตร

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรับของถวายเป็นขนม (จากคฤหัสถ์ผู้ต้องการถวายเพียง ๒ บาตร) เกิน ๓ บาตร

⚖️ระดับอาบัติ

รับของกิน/ขนมจากคฤหัสถ์เกิน ๓ บาตรปาจิตตีย์
รับไม่เกิน ๓ บาตรไม่ต้องอาบัติ
PAC-35

35. ปฐมปวารณา

Paṭhamapavāraṇā — ฉันหลังห้ามเองแล้ว

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเสร็จการฉันแล้ว (ลุกจากอาสนะ/ห้ามตนเอง) แล้วฉันต่ออีก

⚖️ระดับอาบัติ

เสร็จการฉัน (ห้ามเอง) แล้ว ฉันต่ออีกปาจิตตีย์
ฉันอาหารที่เป็นเดนของภิกษุอาพาธ / ของที่เหลือจากเดนภิกษุอาพาธไม่ต้องอาบัติ
PAC-36

36. ทุติยปวารณา

Dutiyapavāraṇā — ชวนภิกษุอื่นให้ฉันผิดวินัย

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเสนออาหารให้ภิกษุอื่นหลังจากเขาห้ามฉันแล้ว เพื่อให้เขาผิด

⚖️ระดับอาบัติ

เสนออาหารให้ภิกษุอื่นหลังจากเขาห้ามฉันแล้ว เพื่อให้ผิดปาจิตตีย์
บอกเหตุว่าเป็นของเดนไม่ต้องอาบัติ
PAC-37

37. วิกาลโภชน

Vikālabhojana — ฉันอาหารหลังเที่ยง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุฉันอาหาร (ของเคี้ยว ของฉัน) หลังจากเที่ยงวันเป็นต้นไปจนถึงอรุณใหม่

⚖️ระดับอาบัติ

ฉันของเคี้ยว/ของฉัน หลังเที่ยง ถึงรุ่งอรุณใหม่ปาจิตตีย์
ฉันยา-น้ำที่ขบฉันได้ในเวลาใด ๆ / ไม่ทันเวลาเที่ยงไม่ต้องอาบัติ
PAC-38

38. สันนิธิการก

Sannidhikāraka — เก็บอาหารค้างคืนแล้วฉัน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเก็บอาหารที่รับมาวันนี้ ค้างคืนแล้วนำมาฉันวันรุ่งขึ้น

⚖️ระดับอาบัติ

เก็บอาหารที่รับวันนี้ ค้างคืนแล้วฉันวันรุ่งปาจิตตีย์
ฉันภายในวันเดียวกัน / ให้สละก่อนรุ่งใหม่ไม่ต้องอาบัติ
PAC-39

39. ปณีตโภชน

Paṇītabhojana — ขอของประณีตโดยไม่ป่วย

📌สาระสำคัญ

ภิกษุสุขภาพดี แต่ขอของประณีต (เนย นม น้ำมัน ปลา เนื้อ ฯลฯ) จากคฤหัสถ์มิใช่ญาติ/มิได้ปวารณา

⚖️ระดับอาบัติ

ภิกษุสุขภาพดี ขอของประณีต (เนย-นม-น้ำมัน-ปลา-เนื้อ ฯลฯ)ปาจิตตีย์
อาพาธ / ได้มาจากญาติ-ผู้ปวารณา / ขอเพื่อผู้อื่นไม่ต้องอาบัติ
PAC-40

40. ทันตโปน

Dantapona — นำอาหารเข้าปากโดยไม่ได้ประเคน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุหยิบอาหารใส่ปากโดยที่ยังไม่ได้มีใครประเคน (ยกเว้นน้ำและไม้สีฟัน)

⚖️ระดับอาบัติ

หยิบอาหารใส่ปากโดยที่ยังไม่ได้ประเคนปาจิตตีย์
น้ำ, ไม้สีฟัน, หยิบตามที่ปวารณาไว้แล้วไม่ต้องอาบัติ

อเจลกวรรค · ๔๑–๕๐

ว่าด้วยนักบวชนอกศาสนา การคบหญิง การดูกองทัพ

PAC-41

41. อเจลก

Acelaka — ให้ของกินแก่นักบวชนอกศาสนา

📌สาระสำคัญ

ภิกษุให้ของเคี้ยว/ของฉันกับนักบวชเปลือย (อเจลก) หรือนักบวชนอกศาสนาด้วยมือตนเอง

⚖️ระดับอาบัติ

ให้ของเคี้ยว/ของฉันแก่นักบวชเปลือย (อเจลก) / นอกศาสนาด้วยมือเองปาจิตตีย์
ให้ผ่านสิ่งกลาง (วางไว้ให้เขาหยิบเอง)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-42

42. อุยโยชน

Uyyojana — ส่งภิกษุอื่นไป

📌สาระสำคัญ

ภิกษุชวนภิกษุอื่นไปบิณฑบาต แล้วส่งกลับโดยไม่แบ่งอาหาร เพื่อทำความผิดกับหญิง

⚖️ระดับอาบัติ

ชวนภิกษุอื่นไปบิณฑบาต แล้วส่งกลับ ไม่แบ่งอาหาร เพื่อทำผิดกับหญิงปาจิตตีย์
มีเหตุสมควร / ส่งกลับไม่ได้เจตนาเลวไม่ต้องอาบัติ
PAC-43

43. สโภชน

Sabhojana — นั่งในที่ลับเรือนของคู่สามีภรรยา

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเข้าไปนั่งในห้องลับในเรือนที่มีคู่สามีภรรยาอาศัยอยู่ (ส่วนของหญิง)

⚖️ระดับอาบัติ

นั่งในห้องลับ เรือนคู่สามีภรรยา (ส่วนหญิง)ปาจิตตีย์
มีคนอื่นอยู่ด้วย / ยืนไม่นั่งไม่ต้องอาบัติ
PAC-44

44. รโหนิสัชช

Rahonisajja — นั่งสองต่อสองกับหญิงที่ลับตา

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนั่งสองต่อสองกับหญิงในที่ลับตา (ไม่มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วย)

⚖️ระดับอาบัติ

นั่งสองต่อสองกับหญิง ในที่ลับตาปาจิตตีย์
มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วยไม่ต้องอาบัติ
PAC-45

45. ปฐมปวาริต

Paṭhamapavārita — นั่งสองต่อสองกับหญิงที่ลับหู

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนั่งสองต่อสองกับหญิงในที่ลับหู (ไม่มีชายรู้เดียงสา)

⚖️ระดับอาบัติ

นั่งสองต่อสองกับหญิง ในที่ลับหูปาจิตตีย์
มีชายรู้เดียงสาอยู่ด้วยไม่ต้องอาบัติ
PAC-46

46. จาริตต

Cāritta — เข้าบ้านตระกูลในเวลาฉัน โดยไม่บอกลา

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรับนิมนต์ฉันแล้ว เข้าบ้านตระกูลอื่นในเวลาฉัน โดยไม่บอกลาภิกษุที่รู้

⚖️ระดับอาบัติ

รับนิมนต์แล้ว เข้าบ้านอื่นในเวลาฉัน ไม่บอกลาภิกษุอื่นปาจิตตีย์
บอกลาแล้ว / เป็นเหตุจำเป็น / ไม่มีภิกษุอื่นในที่นั้นไม่ต้องอาบัติ
PAC-47

47. มหานาม

Mahānāma — รับของปวารณาเกิน ๔ เดือน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรับของปวารณา (เภสัช) เกิน ๔ เดือน โดยไม่ขอขยายเวลา

⚖️ระดับอาบัติ

รับของปวารณา (เภสัช) เกิน ๔ เดือนปาจิตตีย์
ปวารณาอีกต่อ / เจ้าของถวายใหม่ไม่ต้องอาบัติ
PAC-48

48. อุยยุตตเสนา

Uyyuttasenā — ไปดูกองทัพ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุไปดูกองทัพจัดทัพ โดยไม่มีเหตุสมควร

⚖️ระดับอาบัติ

ไปดูกองทัพจัดทัพโดยไม่มีเหตุสมควรปาจิตตีย์
มีเหตุจำเป็น / ผ่านทางไม่ต้องอาบัติ
PAC-49

49. เสนาวาส

Senāvāsa — พักอยู่ในกองทัพเกิน ๓ คืน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุพักค้างในกองทัพ (ถึงมีเหตุต้องไป) เกิน ๒–๓ คืน

⚖️ระดับอาบัติ

พักในกองทัพ (มีเหตุต้องไป) เกิน ๓ คืนปาจิตตีย์
พักไม่เกิน ๓ คืนไม่ต้องอาบัติ
PAC-50

50. อุยโยธิก

Uyyodhika — ไปดูการรบซ้อม

📌สาระสำคัญ

ภิกษุไปดูการซ้อมรบ (ยุทธภูมิ ขบวนทัพเข้ารบ)

⚖️ระดับอาบัติ

ไปดูการซ้อมรบ / ยุทธภูมิปาจิตตีย์
ผ่านทางไม่ต้องอาบัติ

สุราปานวรรค · ๕๑–๖๐

ว่าด้วยความประพฤติเกเร — สุรา เล่นน้ำ ซ่อนของ ฯลฯ

PAC-51

51. สุราปาน

Surāpāna — ดื่มสุราและเมรัย

📌สาระสำคัญ

ภิกษุดื่มสุราหรือของมึนเมา แม้เพียงปลายหญ้า

⚖️ระดับอาบัติ

ดื่มสุรา/เมรัย แม้เพียงปลายหญ้าปาจิตตีย์
ดื่มโดยไม่รู้ว่าเป็นสุรา / ในเภสัชที่ต้มผสมไม่ต้องอาบัติ
PAC-52

52. อังคุลีปโตทก

Aṅgulipatodaka — จี้/จั๊กจี้

📌สาระสำคัญ

ภิกษุจี้หรือจั๊กจี้ภิกษุอื่นด้วยนิ้วมือ

⚖️ระดับอาบัติ

จี้/จั๊กจี้ภิกษุอื่นด้วยนิ้วมือปาจิตตีย์
แตะเพื่อสะกิดเตือน ไม่ได้หยอกไม่ต้องอาบัติ
PAC-53

53. หสธัมม

Hassadhamma — เล่นน้ำ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเล่นน้ำ (ตักสาดกัน, ดำน้ำหยอกเล่น)

⚖️ระดับอาบัติ

เล่นน้ำ (ตักสาด, ดำเล่น)ปาจิตตีย์
อาบน้ำตามปกติไม่ต้องอาบัติ
PAC-54

54. อนาทริย

Anādariya — ไม่เชื่อฟังผู้เตือนสอน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุแสดงความไม่เอื้อเฟื้อต่อผู้เตือนสอนเรื่องวินัย

⚖️ระดับอาบัติ

แสดงความไม่เอื้อเฟื้อต่อผู้เตือนสอนเรื่องวินัยปาจิตตีย์
ฟังและยอมรับไม่ต้องอาบัติ
PAC-55

55. ภิงสาปน

Bhiṃsāpana — ทำให้ภิกษุอื่นกลัว

📌สาระสำคัญ

ภิกษุแกล้งทำเสียง/อุบายให้ภิกษุอื่นตกใจกลัว

⚖️ระดับอาบัติ

ทำเสียง/อุบายให้ภิกษุอื่นตกใจกลัว (เช่นซ่อนแล้วโผล่ออกมา)ปาจิตตีย์
มิได้ตั้งใจให้กลัวไม่ต้องอาบัติ
PAC-56

56. โชติก

Jotika — ก่อไฟผิง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุก่อไฟผิงกายของตน (หรือสั่งให้ก่อ) ในที่โล่ง (ยกเว้นมีเหตุเช่น อาพาธ)

⚖️ระดับอาบัติ

ก่อไฟผิงกาย / สั่งก่อ ในที่โล่งปาจิตตีย์
อาพาธ / มีเหตุสมควร (ต้ม ย่าง ไล่สัตว์)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-57

57. นหาน

Nahāna — อาบน้ำก่อนกึ่งเดือน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุอาบน้ำในเขตมัชฌิมประเทศ ก่อนครบกึ่งเดือน (อาบครั้งก่อนแล้ว ๑๕ วัน) (ยกเว้น เขตร้อน อาพาธ ใกล้เวลาจะเดินทาง)

⚖️ระดับอาบัติ

อาบน้ำก่อนครบกึ่งเดือน (๑๕ วัน) ในเขตมัชฌิมประเทศปาจิตตีย์
เขตร้อนใน ๒.๕ เดือนท้ายร้อน + เดือนแรกฝน / อาพาธ / ทำงานหนัก / เดินทาง / ลมฝนพัดไม่ต้องอาบัติ
PAC-58

58. ทุพพัณณกรณ

Dubbaṇṇakaraṇa — ไม่ทำเครื่องหมายจีวรใหม่

📌สาระสำคัญ

ภิกษุไม่ทำเครื่องหมาย (จุดสี) ที่จีวรใหม่ก่อนใช้

⚖️ระดับอาบัติ

ไม่ทำเครื่องหมาย (จุดสี) ที่จีวรใหม่ก่อนใช้ปาจิตตีย์
ทำเครื่องหมายแล้ว / จีวรเก่า / ของผู้อื่นไม่ต้องอาบัติ
PAC-59

59. วิกัปปน

Vikappana — ใช้ของที่วิกัปโดยไม่ถอน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเอาของที่วิกัปไว้กับภิกษุอื่นมาใช้ โดยไม่ถอนวิกัปก่อน

⚖️ระดับอาบัติ

เอาของที่วิกัปไว้กับภิกษุอื่นมาใช้ โดยไม่ถอนวิกัปก่อนปาจิตตีย์
ถอนวิกัปแล้วจึงใช้ / ภิกษุอื่นอนุญาตไม่ต้องอาบัติ
PAC-60

60. อปนิธาน

Apanidhāna — ซ่อนของภิกษุอื่นเล่น

📌สาระสำคัญ

ภิกษุซ่อนบาตร จีวร หรือบริขารของภิกษุอื่น เพื่อเล่นหยอก

⚖️ระดับอาบัติ

ซ่อนบาตร-จีวร-บริขาร ของภิกษุอื่นเพื่อเล่นปาจิตตีย์
เก็บเพื่อรักษา / เก็บของที่เกลื่อนไม่ต้องอาบัติ

สัปปาณกวรรค · ๖๑–๗๐

ว่าด้วยสัตว์มีชีวิต อธิกรณ์ ทิฏฐิผิด

PAC-61

61. สัปปาณก

Sappāṇaka — ฆ่าสัตว์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุจงใจฆ่าสัตว์ดิรัจฉาน (ต่างจากปาราชิก ๓ ตรงที่ไม่ใช่มนุษย์)

⚖️ระดับอาบัติ

จงใจฆ่าสัตว์ดิรัจฉานปาจิตตีย์
ไม่เจตนา / ไม่รู้ว่ามีสัตว์ไม่ต้องอาบัติ
PAC-62

62. สัปปาณโกทก

Sappāṇakaudaka — ใช้น้ำรู้ว่ามีสัตว์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าน้ำมีสัตว์อยู่ แล้วใช้น้ำนั้นโดยรู้ว่าสัตว์จะตาย

⚖️ระดับอาบัติ

ใช้น้ำรู้ว่ามีสัตว์ โดยรู้ว่าสัตว์จะตายปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่ามีสัตว์ / กรองน้ำก่อนใช้ไม่ต้องอาบัติ
PAC-63

63. อุกโกฏน

Ukkoṭana — รื้อฟื้นคดีที่ตัดสินแล้ว

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าสงฆ์ตัดสินอธิกรณ์เสร็จแล้ว แต่รื้อฟื้นให้พิจารณาใหม่

⚖️ระดับอาบัติ

รื้อฟื้นอธิกรณ์ที่สงฆ์ตัดสินแล้วให้พิจารณาใหม่ปาจิตตีย์
ค้นพบพยานใหม่สำคัญ / สงฆ์เห็นชอบให้รื้อไม่ต้องอาบัติ
PAC-64

64. ทุฏฐุลล

Duṭṭhulla — ปิดอาบัติหนักของภิกษุอื่น

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าภิกษุอื่นต้องอาบัติชั่วหยาบ แล้วปกปิดไว้

⚖️ระดับอาบัติ

รู้ว่าภิกษุอื่นต้องอาบัติชั่วหยาบ แล้วปกปิดไว้ปาจิตตีย์
ไม่รู้ / อยู่ในกระบวนพิจารณาไม่ต้องอาบัติ
PAC-65

65. อูนวีสติวัสส

Ūnavīsativassa — บวชให้ผู้อายุยังไม่ครบ ๒๐

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าผู้ขอบวชอายุยังไม่ครบ ๒๐ ปี แล้วบวชให้

⚖️ระดับอาบัติ

บวชให้ผู้ขอบวชที่รู้ว่าอายุไม่ครบ ๒๐ ปีปาจิตตีย์
ไม่รู้อายุจริง / สงสัยแล้วตรวจ แล้วปรากฏว่าครบจริงไม่ต้องอาบัติ
PAC-66

66. เถยยสัตถ

Theyyasattha — เดินทางร่วมกับขบวนโจร

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนัดเดินทางร่วมกับขบวน (โจร/ลักลอบข้ามแดน/ผู้ค้าของผิดกฎหมาย)

⚖️ระดับอาบัติ

นัดเดินทางร่วมกับขบวนโจร/ลักลอบ ข้ามแดนปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่าเป็นขบวนผิดกฎหมาย / ไปด้วยเหตุจำเป็นไม่ต้องอาบัติ
PAC-67

67. สังวิธาน

Saṃvidhāna — นัดเดินทางไกลกับหญิง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุนัดเดินทางระยะไกล (เกิน ๑ หมู่บ้าน) ร่วมกับหญิงสองต่อสอง

⚖️ระดับอาบัติ

นัดเดินทางไกล (เกินหมู่บ้าน) กับหญิงสองต่อสองปาจิตตีย์
มีคณะใหญ่ / ไม่ได้นัด / จำเป็นเพราะภัยไม่ต้องอาบัติ
PAC-68

68. อริฏฐ

Ariṭṭha — ไม่สละทิฏฐิผิดเรื่องกาม

📌สาระสำคัญ

ภิกษุถือทิฏฐิผิด "กามไม่เป็นอันตราย" ถูกสวดสมนุภาส ๓ ครั้งยังไม่สละ (หนักขึ้นถ้าไม่สละก็ถูกอุกเขปนียกรรม)

⚖️ระดับอาบัติ

ถือทิฏฐิผิด "กามไม่เป็นอันตราย" ถูกสมนุภาส ๓ ครั้งยังไม่สละปาจิตตีย์
สละทิฏฐิก่อนครบ ๓ ครั้งไม่ต้องอาบัติ
PAC-69

69. อุกขิตตสัมภว

Ukkhittasambhoga — คลุกคลีกับภิกษุถูกขับ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าเพื่อนภิกษุถูกอุกเขปนียกรรม (ขับออกจากสงฆ์ชั่วคราว) แล้วยังร่วมกิจกรรม/ฉัน/นอนด้วย

⚖️ระดับอาบัติ

คลุกคลี/ฉัน/นอนร่วมกับภิกษุที่ถูกอุกเขปนียกรรมปาจิตตีย์
ไม่รู้ / สงฆ์ยกเลิกกรรมนั้นแล้วไม่ต้องอาบัติ
PAC-70

70. กัณฑก

Kaṇḍaka — รับสามเณรผู้ถือทิฏฐิผิด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรับสามเณรที่ถือทิฏฐิผิดเรื่องกาม (เช่นเดียวกับข้อ ๖๘) ไว้เลี้ยงดู

⚖️ระดับอาบัติ

รับสามเณรถือทิฏฐิผิด (เช่นเดียวกับข้อ ๖๘) ไว้เลี้ยงปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่าเขาถือทิฏฐิผิดไม่ต้องอาบัติ

สหธรรมิกวรรค · ๗๑–๘๒

ว่าด้วยความประพฤติระหว่างภิกษุด้วยกัน

PAC-71

71. สหธรรมิก

Sahadhammika — ไม่เชื่อคำเตือนในวินัย

📌สาระสำคัญ

ภิกษุถูกเตือนเรื่องวินัย แล้วกล่าวว่า "ยังไม่ถามท่านผู้รู้ก่อน จะไม่ศึกษา"

⚖️ระดับอาบัติ

กล่าวว่า "ยังไม่ศึกษาจะไม่ถามผู้รู้ก่อน" ในเวลาถูกเตือนปาจิตตีย์
ถามโดยประสงค์จะศึกษาจริงไม่ต้องอาบัติ
PAC-72

72. วิเลขน

Vilekhana — ติเตียนพระวินัย

📌สาระสำคัญ

ภิกษุติเตียนการบัญญัติสิกขาบทของพระพุทธเจ้า ว่า "ลำบากยุ่งยากเกินไป"

⚖️ระดับอาบัติ

ติเตียนว่าพระวินัยลำบากเกินไปปาจิตตีย์
ติเตียนข้อวินิจฉัยเฉพาะ ไม่ได้ติการบัญญัติไม่ต้องอาบัติ
PAC-73

73. โมหน

Mohana — แสร้งไม่รู้ปาฏิโมกข์

📌สาระสำคัญ

ภิกษุฟังปาฏิโมกข์บ่อยครั้งแล้ว แต่แสร้งอ้างว่าไม่รู้ เพื่อเลี่ยงอาบัติ

⚖️ระดับอาบัติ

ฟังปาฏิโมกข์บ่อยครั้ง แสร้งอ้างว่าไม่รู้ เพื่อเลี่ยงอาบัติปาจิตตีย์
ยังไม่เคยฟังจริง ๆไม่ต้องอาบัติ
PAC-74

74. ปหาร

Pahāra — ตีภิกษุอื่น

📌สาระสำคัญ

ภิกษุตี (ใช้มือหรือของแทน) ภิกษุอื่นด้วยโกรธ

⚖️ระดับอาบัติ

ตีภิกษุอื่นด้วยมือ/ของแทน ด้วยโกรธปาจิตตีย์
ปัดป้องตัวเพราะถูกทำร้าย / ไม่เจตนาไม่ต้องอาบัติ
PAC-75

75. อุคคฤห

Talasattika — เงื้อมือจะตี

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเงื้อมือ/ยกอาวุธขึ้นจะตีภิกษุอื่น (แม้ยังไม่ได้ตี)

⚖️ระดับอาบัติ

เงื้อมือ/ยกอาวุธจะตีภิกษุอื่น (แม้ยังไม่ตี)ปาจิตตีย์
ทำท่าปกป้อง / แสดงโดยไม่มีเจตนาทำร้ายไม่ต้องอาบัติ
PAC-76

76. อมูล

Amūlaka — โจทสังฆาทิเสสไม่มีมูล

📌สาระสำคัญ

ภิกษุโจทภิกษุอื่นด้วยสังฆาทิเสส โดยไม่มีมูล (คล้ายปาราชิก ๘ แต่เบากว่า)

⚖️ระดับอาบัติ

โจทภิกษุอื่นด้วยสังฆาทิเสสไม่มีมูลปาจิตตีย์
มีมูลเหตุจริง / สำคัญผิดจริง ๆไม่ต้องอาบัติ
PAC-77

77. สัญจิจจ

Sañcicca — จงใจก่อความรำคาญให้ภิกษุ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุจงใจทำให้ภิกษุอื่นรำคาญใจ (เช่นพูดแซวเรื่องอาบัติ)

⚖️ระดับอาบัติ

จงใจทำให้ภิกษุอื่นรำคาญใจปาจิตตีย์
ไม่เจตนารบกวน / ทำหน้าที่สงฆ์ตามปกติไม่ต้องอาบัติ
PAC-78

78. อุปัสสุติ

Upassuti — แอบฟังภิกษุที่ทะเลาะ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุแอบฟังภิกษุอื่นทะเลาะหรือโต้เถียง เพื่อเอาเรื่องไปเล่า

⚖️ระดับอาบัติ

แอบฟังภิกษุที่ทะเลาะ/โต้เถียงเพื่อเอาเรื่องไปเล่าปาจิตตีย์
ได้ยินโดยบังเอิญไม่ได้ตั้งใจฟังไม่ต้องอาบัติ
PAC-79

79. กัมมปฏิพาหน

Kammapaṭibāhana — ให้ฉันทะแล้วกลับติ

📌สาระสำคัญ

ภิกษุให้ฉันทะ (อนุมัติ) ในสังฆกรรม แล้วภายหลังกลับมาติเตียน

⚖️ระดับอาบัติ

ให้ฉันทะในสังฆกรรมแล้ว ภายหลังกลับมาติปาจิตตีย์
ติเตียนหลังพบหลักฐานใหม่ / ทักท้วงในขณะนั้นไม่ต้องอาบัติ
PAC-80

80. ฉันทะ

Chanda — ลุกออกจากที่ประชุมสงฆ์ก่อน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุลุกออกจากที่ประชุมสงฆ์กำลังทำสังฆกรรม ก่อนเสร็จ (ด้วยความโกรธ)

⚖️ระดับอาบัติ

ลุกออกจากที่ประชุมสงฆ์ก่อนเสร็จ ด้วยโกรธปาจิตตีย์
อาพาธ / มีเหตุจำเป็น / ให้ฉันทะแก่ภิกษุอื่นก่อนลุกไม่ต้องอาบัติ
PAC-81

81. ทุพพล

Dubbala — ให้จีวรสงฆ์แล้วติเตียน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุยินยอมให้สงฆ์มอบจีวรแก่ภิกษุอื่น แล้วภายหลังกล่าวว่า "สงฆ์เอาของไปให้ด้วยความสนิทสนม"

⚖️ระดับอาบัติ

ยินยอมให้สงฆ์มอบจีวรแก่ภิกษุอื่น แล้วภายหลังติว่าสงฆ์ลำเอียงปาจิตตีย์
ติเตียนด้วยเหตุสุจริต / พบหลักฐานใหม่ไม่ต้องอาบัติ
PAC-82

82. ปริณาม

Pariṇāma — น้อมลาภสงฆ์เป็นของบุคคล

📌สาระสำคัญ

ภิกษุรู้ว่าคฤหัสถ์จะถวายของให้สงฆ์ แล้วน้อมให้ถวายแก่บุคคลแทน (คล้ายนิสสัคคิย ๓๐)

⚖️ระดับอาบัติ

รู้ว่าคฤหัสถ์จะถวายของแก่สงฆ์ แล้วน้อมให้ถวายบุคคลแทนปาจิตตีย์
ไม่รู้ว่าเขาตั้งใจถวายสงฆ์ / แนะว่า "ถวายได้ตามศรัทธา"ไม่ต้องอาบัติ

รตนวรรค · ๘๓–๙๒

ว่าด้วยของมีค่า เตียงตั่ง ขนาดเครื่องใช้

PAC-83

83. ปฐมราชนิเวสน

Paṭhamarājanivesana — เข้าเขตพระราชฐานชั้นใน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเข้าไปในเขตพระราชฐานชั้นใน (ที่พระราชากับพระมเหสีประทับ) โดยไม่ได้ทูลขอ

⚖️ระดับอาบัติ

เข้าเขตพระราชฐานชั้นใน โดยไม่ได้ทูลขอปาจิตตีย์
ได้รับเชิญ / ทูลขอก่อน / เป็นเขตสาธารณะไม่ต้องอาบัติ
PAC-84

84. รตน

Ratana — หยิบของมีค่าตกอยู่

📌สาระสำคัญ

ภิกษุหยิบของมีค่า (แก้วมณี ทอง เงิน) ที่ตกอยู่ (ยกเว้นในวัด/ที่พักจึงเก็บคืนเจ้าของได้)

⚖️ระดับอาบัติ

หยิบของมีค่า (แก้วมณี-ทอง-เงิน) ที่ตกอยู่ปาจิตตีย์
ในวัด/ที่พัก (เก็บคืนเจ้าของ) / ไม่ใช่ของมีค่าไม่ต้องอาบัติ
PAC-85

85. วิกาลคามปเวส

Vikālagāmapavesa — เข้าบ้านเวลาวิกาล

📌สาระสำคัญ

ภิกษุเข้าหมู่บ้านในเวลาวิกาล (หลังเที่ยง/ค่ำ) โดยไม่บอกภิกษุอื่น/ไม่มีเหตุรีบด่วน

⚖️ระดับอาบัติ

เข้าหมู่บ้านในวิกาล โดยไม่บอกภิกษุอื่นปาจิตตีย์
บอกลาแล้ว / ไม่มีภิกษุอื่น / มีเหตุรีบด่วน (อาพาธ)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-86

86. สูจิฆร

Sūcighara — ทำกล่องเข็มด้วยกระดูก/เขี้ยว

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำกล่องเข็มด้วยกระดูก งา หรือเขา (สิ่งที่ใกล้ชีวิต) + ทุบทิ้ง

⚖️ระดับอาบัติ

ทำกล่องเข็มด้วยกระดูก-งา-เขาปาจิตตีย์ (+ต้องทุบทิ้ง)
ทำด้วยวัสดุอื่น (ไม้-ไผ่-โลหะ)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-87

87. มัญจ

Mañca — ทำเตียงตั่งขาสูงเกิน

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำเตียงหรือตั่งขาสูงเกิน ๘ นิ้วสุคต (ประมาณ ๒๑ ซม.) + ตัดให้ต่ำ

⚖️ระดับอาบัติ

ทำเตียง/ตั่งขาสูงเกิน ๘ นิ้วสุคต (ประมาณ ๒๑ ซม.)ปาจิตตีย์ (+ต้องตัดให้ต่ำ)
ทำขาสูงไม่เกิน ๘ นิ้วสุคตไม่ต้องอาบัติ
PAC-88

88. ตูโลนัทธ

Tūlonaddha — ใส่นุ่นในเตียงตั่ง

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำเตียงหรือตั่งยัดด้วยนุ่น (ฝ้าย นุ่นต้นไม้) + ต้องรื้อนุ่นออก

⚖️ระดับอาบัติ

ทำเตียง/ตั่งยัดด้วยนุ่น (ฝ้าย)ปาจิตตีย์ (+ต้องรื้อนุ่นออก)
ใส่วัสดุอื่นที่อนุญาต (ฟาง ขนสัตว์)ไม่ต้องอาบัติ
PAC-89

89. นิสีทน

Nisīdana — ทำผ้านิสีทนะเกินขนาด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำผ้ารองนั่ง (นิสีทนะ) เกินขนาด ยาว ๒ คืบ × กว้าง ๑.๕ คืบสุคต + ต้องตัด

⚖️ระดับอาบัติ

ทำผ้านิสีทนะเกินขนาด (ยาว ๒ × กว้าง ๑.๕ คืบสุคต)ปาจิตตีย์ (+ต้องตัด)
ทำตามขนาดที่กำหนด / เล็กกว่าไม่ต้องอาบัติ
PAC-90

90. กัณฑปฏิจฉาทน

Kaṇḍupaṭicchādana — ทำผ้าปิดแผลเกินขนาด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำผ้าปิดแผล (สำหรับปิดฝี/แผล) เกินขนาด ยาว ๔ คืบ × กว้าง ๒ คืบ + ต้องตัด

⚖️ระดับอาบัติ

ทำผ้าปิดแผลเกินขนาด (ยาว ๔ × กว้าง ๒ คืบ)ปาจิตตีย์ (+ต้องตัด)
ทำตามขนาด / เล็กกว่าไม่ต้องอาบัติ
PAC-91

91. วัสสิกสาฏิก

Vassikasāṭika — ทำผ้าอาบน้ำฝนเกินขนาด

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำผ้าอาบน้ำฝนเกินขนาด ยาว ๖ คืบ × กว้าง ๒.๕ คืบ + ต้องตัด

⚖️ระดับอาบัติ

ทำผ้าอาบน้ำฝนเกินขนาด (ยาว ๖ × กว้าง ๒.๕ คืบ)ปาจิตตีย์ (+ต้องตัด)
ทำตามขนาด / เล็กกว่าไม่ต้องอาบัติ
PAC-92

92. สุคตจีวร

Sugatacīvara — ทำจีวรเท่าหรือเกินขนาดของพระสุคต

📌สาระสำคัญ

ภิกษุทำจีวรที่มีขนาด ≥ ขนาดจีวรของพระสุคต (ยาว ๙ คืบ × กว้าง ๖ คืบสุคต) + ต้องตัด

⚖️ระดับอาบัติ

ทำจีวรขนาด ≥ จีวรของพระสุคต (ยาว ๙ × กว้าง ๖ คืบ)ปาจิตตีย์ (+ต้องตัด)
ทำเล็กกว่าขนาดของพระสุคตไม่ต้องอาบัติ